Adaptacja i modernizacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych to jedno z najbardziej wymagających wyzwań w codziennej pracy architekta. Działania te wiążą się z koniecznością ingerencji w historyczną formę i substancję, co wymaga dużej wiedzy oraz wrażliwości. Projektanci zmuszeni są czerpać wiedzę z rozproszonych źródeł oraz praktyki, co nie zawsze gwarantuje właściwą ochronę wartości zabytkowych w realizowanych projektach. Odpowiedzią na tę wyraźną lukę na rynku edukacyjnym są międzyuczelniane studia podyplomowe „Procesy projektowe w obiektach i zespołach zabytkowych” realizowane wspólnie przez Politechnikę Warszawską i Lubelską. Ich nadrzędnym celem jest wyposażenie architektów w narzędzia podnoszące poziom projektowania w polskim systemie ochrony zabytków.
Fundamentem odpowiedzialnej pracy z tkanką historyczną są rzetelne opracowania przedprojektowe. Twórcy programu kładą szczególny nacisk na źródła wiedzy i precyzyjne metody rozpoznania zabytku, wychodząc z założenia, że każda ingerencja architektoniczna musi wynikać z dogłębnych badań. Kluczowym elementem tych przygotowań jest proces wartościowania – trafna identyfikacja atrybutów zabytku oraz zrozumienie jego autentyzmu i integralności. Słuchacze dowiadują się, jak poprawnie interpretować wyniki badań architektonicznych (w tym stratyfikację historyczno-budowlaną) oraz w jaki sposób sporządzać ewaluację i charakterystykę stanu istniejącego. Zrozumienie stanu obiektu i ocena jego wartości stanowią bezwzględną podstawę do formułowania trafnych wniosków projektowych i planowania bezpiecznych dla zabytku ingerencji.
Kompleksowy program kształcenia obejmuje 210 godzin zajęć dydaktycznych podzielonych na specjalistyczne bloki tematyczne. Nauka zorganizowana jest w formie 15 dwudniowych zjazdów odbywających się w soboty i niedziele. Miejsca spotkań to naprzemiennie m.in. gmachy uczelni w Warszawie oraz w Lublinie, a także zabytkowy zespół obronny w Srebrnej Górze. Słuchacze poszerzają swoją wiedzę o współczesną teorię konserwatorską oraz zapoznają się z innowacyjnymi technikami cyfrowymi w ochronie dziedzictwa, takimi jak skanowanie 3D i pracy z systemami GIS. Szeroko omawiane są metody oceny stanu technicznego budynków oraz zasady interwencji konserwatorskich, w tym wzmacniania konstrukcji i zabezpieczania historycznych ruin. Program szczegółowo porusza problematykę modernizacji i adaptacji, w tym wyposażania budynków w sieci infrastruktury technicznej, poprawy efektywności energetycznej, udostępniania przestrzeni osobom o szczególnych potrzebach oraz odpowiedniego postępowania z detalem architektonicznym. Dopełnieniem wiedzy są bloki dotyczące interdyscyplinarnego projektowania i prawnych aspektów zarządzania zabytkowym zasobem.
O sile tego kierunku decyduje najwyższej klasy kadra dydaktyczna. Zajęcia prowadzą wybitni wykładowcy wywodzący się z wiodących ośrodków: Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Są to eksperci posiadający bogate, praktyczne doświadczenie na każdym etapie procesu inwestycyjnego realizowanego w obiektach zabytkowych. Wysoką rangę studiów potwierdza prestiżowy patronat udzielony przez Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz Polski Komitet Narodowy ICOMOS.
Rekrutacja jest otwarta do 13 września 2026 r. w systemie IRK Politechniki Warszawskiej.
Szczegółowe informacje o programie, kadrze oraz rekrutacji można znaleźć na stronie: Procesy projektowe w obiektach i zespołach zabytkowych / Studia podyplomowe / Studia / Strona główna - Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej.
